hasan-karahaliloglu

Dul aylığı kesilemez

ÜLKEMİZDE uygulama farklığından dolayı yaşlılık aylığı alanın çalışmama zorunluluğu sanki dul aylığı alanlar için de geçerliymiş gibi bir algı oluşturulmuş ve bu nedenledir ki sevdiğinizi kaybetmenin yanında mağdur olmanıza da neden olmakta. Halbuki ister geride kalan bayan veya erkek fark etmeden her ikisine de verilen dul aylığının inceliklerini bu yazımızda işleyelim istedim. Hele ki çalışmasında bir mahsurun olmadığını özellikle vurgulamak gerekecek.

DUL EŞİN AYLIĞI

AKTİF olarak çalışan sigortalı veya emeklilik sonrası vefat eden kişinin dul eşine yüzde 50, aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşine ise sigortalı olarak çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle SGK Kurumundan emekli aylığı bağlanmamış olması şartıyla yüzde 75 oranında aylık bağlanır. Ölüm aylığı alan çocuğunun bulunması veya çalışması nedeniyle yüzde 50 oranında ölüm aylığı bağlanan dul eşin, ileride çocuklarının hak sahibi niteliğini yitirmesi halinde aylık oranları, çocukların aylıklarının kesildiği tarihi izleyen ay başından itibaren yüzde 75’e yükseltilir. Çocukların hak sahipliği evlendiğinde, çalıştığında,öğrenimi sona erdiğinde, vefatı ve benzeri durumlarda sona erer ise anne hak sahibi tek kalacağından aylık miktarı buna bağlı olarak artmış olacaktır. Kız çocuğu evlenir çeyiz parası alır ise 24 ay peşin verildiğinden artış ancak 2 yıl sonra geçerlilik kazanacaktır.

DUL EŞLER NEYE DİKKAT ETMELİ?

SİGORTALININ dul eşi evlendiğinde, bağlanmış bulunan ölüm aylığı evlenme tarihini takip eden dönem başından itibaren kesilir. Aylığın kesilmesine neden olan evlenmenin, ölüm veya boşanma nedeniyle son bulması halinde, kesilmiş bulunan aylık eşin talebi üzerine yeniden bağlanır. Sonradan evlendiği eşinin ölümü nedeniyle, ikinci eşinden de ölüm aylığına hak kazanan dul eşe, bu aylıklardan tercih ettiği aylığı bağlanır. Ayrıca, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eşlerin bağlanmış olan aylıkları kesilir ve adlarına ödenmiş olan tutarlar kanuni faiz ve gecikme cezası ile birlikte geri alınır. Birlikte yaşadıklarının tespitinde, SGK Kurum sosyal güvenlik kontrol memurlarınca çevre soruşturması ve mahallinde yapılacak araştırma neticesinde düzenlenecek olan değerlendirme ve tespit raporu ile mahallinden sorumlu kolluk kuvvetleri ve savcılık soruşturması neticesinde düzenlenen belgeler esas alınır. Konuyla ilintili olarak SGK İl Müdürlükleri/ Merkezlerine yapılan ihbar ve şikayetler üzerine gerekli araştırma, değerlendirme ve tespit işlemleri yapılarak sonuçlandırılır.

ÖLÜM AYLIĞINA ETKİSİ

22 ülke ile yapılan sosyal güvenlik sözleşmelerinde ölüm aylığının müşterek uygulanacağı hüküm mevcut. Yukarda belirtmiş olduğumuz 900 ve 1800 gün koşulu yerine gelmiyor ise iki ülke sigorta günleri birleştirilerek geride kalanlara dul,yetim ve anne-baba aylığı bağlanması sağlanmış olur. Örnekle açıklayacak olursak yazımlarımızın ortak ismi Elçin Soysal, Almanya’ya gitmeden önce 700 gün SSK (4-a) kapsamında çalıştıktan sonra Almanya’da 300 gün çalışıp vefat etmiş olsun.Ülkemiz mevzuatına göre SSK kapsamında geride kalanlara dul ve yetim aylığı için 900 gün aranmakta ama 700 günü bulunmakta. Normal koşullarda ölüm aylığı bağlanamaz iken Almanya’dan 200 gün ilave edilerek 900 güne tamamlanıp 700 güne isabet eden oranda kısmi ölüm aylığı bağlanır. Benzer uygulama BAG-K U R, Emekli Sandığı mensupları için d e şart koşulu yerine getirmede kullanılır. Diğer bir husus çalıştığınız ülkede de ölüm aylığı için koşul yerine gelmemiş ise ülkemizdeki sigorta günleriniz devreye girer. Sözleşmeler her zaman hak kazandırmada bir can simidir. Hak kaybı olmaz hak kazandırır.

ÖLÜM AYLIĞINI KİMLER ALIR?

VEFAT eden ister erkek ister kadın olsun ülkemizde hiç sigorta süresi yoksa dahi, yeterince süre olan 1800 gün yurtdışı borçlanması yaparak hem kendisi hem de varsa yetim çocukları emekli aylığı alabilir. Ayrıca dul aylığı alır iken bir taraftan da çalışmanıza devam eder ve aylığınız kesilmez. İlave olarak sosyal yardım da almasında mahsur yoktur. Bu haktan faydalanabilmek için vefat eden kişi erkek ise 1800 gün çalışma, eşdeğer süre, vergiye tabi vs, bayan ise 5 yıl yurtdışında ikamet etmiş olması yeterli.

EVLENİRSENİZ KESİLİR

SİGORTALI bir işte ister yurtdışında veya ülkemizde çalışmaya başlamanız halinde, eşinizden aldığınız dul aylığı kesilmez. Dul aylığı emekli olduğunuzda da kesilmez. Dul aylığınız sadece evlendiğiniz zaman kesilir.