Hasan-Karahaliloglu

Emekli aylığım için avans hakkım var mı?

EMEKLİ aylığının bağlanması için SGK Kurumu’nun ilgili ünitesine bizzat veya postayla başvurduğunuz halde aylık bağlandığına dair cevap alamamış iseniz, ne yapmak gerektiğini bu yazımızda yol gösterelim istedik. Öncelikle şunu belirtmekte fayda bulunmakta. Hak istemek ve aramak güzel bir haslet. Ancak başvurunun yerine gelebilmesi için kişinin istediği hakkın oluşmuş olması gerekir. Şöyle ki SSK, BAG-KUR ve Emekli Sandığı’ndan emekli aylığı ister iken emekli aylığı alınabilmesi için gerekli olan asgari koşullardan emekli yaşı, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi yerine gelmiş olmalı.

KOŞULLAR YERİNE GELMELİ

KOŞULLARDAN birisini yerine getirmiş ve buna bağlı olarak talepte bulunuluyorsanız diğer koşullar oluşmadığı için isteğiniz yerine gelmeyecektir. Talep eder iken bilmemiz gereken temel koşul aranılan üç koşulu SSK açısından,BAGKUR ve Emekli Sandığı yönünden aranılan iki şart birden yerine gelmeli ki aylık başvurunuz dikkate alınabilsin. Bir başka önemli konu yurtdışı borçlanma ile ülkemizdeki sigorta süreleri ve buna bağlı sosyal güvenlik sözleşme yönüyle aylık şartları oluşması ve aylık bağlanma işlemi çok farklı. Zaman zaman kıyas yoluyla komşunuza yapılan işlemin kendinize de yapılması gerektiği sonucunu çıkarır ve buna göre netice bekleriz.

GECİKMİŞSE NE YAPILMALI?

DEMEK oluyor ki her ne kadar belirlenmiş temel koşullar var ise de kişilerin özel durumlarına bağlı olarak istisnai uygulamaların varlığı ve sigorta başlangıcı, yaşı, gün sayısı, askerlik, doğum borçlanması vb. çok çeşitli etkenler kişiler arası farklılığı beraberinde getirmektedir. Tüm koşullar oluşup yasal gereklilik olan aylık talep dilekçenizi ve eklerini usulüne uygun verdiğiniz halde aylık bağlanmamış veya gecikmiş ise ne yapmalıyız?

BİLGİ ALMA HAKKI

HER tür işlemimizle ilgili olarak yeterli zaman aralığında sonuç veya yapılan işleme dair ara bilgi verilmesi gerekir. Yeterli süre beklediğiniz halde aylık bağlanmamış veya ara bilgi verilmemişse iki yoldan birsini izleyebilirsiniz. Birincisi bilgi alma hakkıdır. Bu hak sadece emekli işlemleriniz için değil diğer tüm başvurularınız için de geçerlidir. Demokratik ve açık yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usullerini düzenleyen “Bilgi Edinme Hakkı Kanunu” 24.04.2004 tarihinden itibaren de yürürlüğe girmiştir.

BAŞVURU ŞEKLİ

BİLGİ edinme başvurusu yapar iken başvuru sahibi olarak adınız ve soyadınız başta olmak üzere imza, ikametgah veya iş adresi, başvuru sahibi tüzel kişi ise, tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin imzasını ve yetki belgesini içeren dilekçe ile yapılabilir. Bu başvuru kişinin kimliğinin ve imzasının veya yazının kimden geldiğinin tespitine yarayacak başka bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olması kaydıyla elektronik ortamda veya diğer iletişim aracıyla da yapabilir. Başvurunun Kurum ve Kuruluşa ulaştığı tarih, başvuru tarihidir. Başvuru dilekçeleri posta yoluyla da Kurum ve Kuruluşlara gönderilebilmektedir.

İSTİSNA UYGULAMALARI

KANUNDA bilgi edinme hakkının istisnaları olarak düzenlenen ve aşağıda belirtilen konularda yapılan bilgi edinme başvurularınız reddedilir ve ret kararı başvuru sahibi olarak size gerekçeli olarak bildirilir.

• Sivil ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgi veya belgeler,

• Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler,

• İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler,

• İdari soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler,

• Adli soruşturma veya kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler,

• Özel hayatın gizliliği esasını ihlal edecek bilgi ve belgeler,

• Haberleşmenin gizliliği esasını ihlal edecek bilgi ve belgeler,

• Ticari sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile Kurum ve Kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticari ve mali bilgiler,(Vergi mahremiyeti gibi.)

• Fikir ve sanat eserlerine ilişkin olarak yapılacak bilgi edinme başvuruları hakkında ilgili kanun hükümleri uygulanır.

• Kurum ve kuruluşların kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler.

• Kurum ve kuruluşların faaliyetlerini yürütmek üzere elde ettikleri görüş , bilgi notu, teklif ve tavsiye niteliğindeki bilgi veya belgeler.

• Tavsiye ve mütalaa taleplerine ilişkin başvurular.

SÜRELER Kurum ve Kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi ve belgeye erişimi 15 iş günü içinde sağlamak zorundadır Bir başka Kurum ve Kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla kurum veya kuruluşu ilgilendirmesi durumlarında bilgi ve belgeye erişim 30 iş günü içinde sonuçlandırılır. Bu durumda sürenin uzatılması ve bunun gerekçesi başvuru sahibine 15 iş günlük sürenin bitiminden önce bildirilmesi gerekir.

AVANS HAKKI VAR MI?

SİZLERİN mağduriyetine bir nebze katkı sağlamak amacıyla tüm merkez ve taşra birimi bilgilendirilerek avans yöntemi getirilmiştir. Çeşitli nedenlerden dolayı aylık bağlanması gecikmiş ise insanların zorunlu ihtiyaçları da göz önünde tutularak avans alma hakkınız mevcut. Konuyla ilintili uygulama yönetmeliği 82. maddesinde düzenlemeye gidilmiştir. Maddede, – Aylık veya gelirin 90 gün içinde ödenememesi durumunda Kurumca gelir ve aylık bağlanmasına hak kazandığı anlaşılan sigortalı ve hak sahiplerine yazılı talepte bulunmaları hâlinde, ilerideki alacaklarından mahsup edilmek üzere avans ödenebilir. Avans miktarı her üç ay için, bağlanacak aylıklarda net asgari ücretin üç katını, gelirlerde ise net asgari ücretin iki katını geçmemek üzere Kurumca belirlenir. – Avansın bağlanacak gelir ve aylık birikmiş tutarından fazla olan bölümü, müteakip gelir ve aylıklarından 1/4 oranında kesilerek mahsup edilir denilmiştir.

NE KADAR VERİLİR?

BURADAN da anlaşılacağa üzere 90 gün içinde gelir ve aylıklarınızın ödenememesi durumunda avans talebinde bulunabilirsiniz. 2012 yılı için Asgari ücretin net tutarı olan 634,65 TL ay olarak aşmayacaktır. Şayet emekli aylığınız bağlanmaz ise 3*634,65=1.903,95 TL. emekli aylığınıza karşı avans verilir. Umarız 2012 yılı ve daha sonra avans almanıza gerek kalmadan emekli aylığınız bağlanır.