Hasan-Karahaliloglu

Reddi miras ve emekli aylığı

ÜLKEMİZDEN uzaklarda bulunan Avrupalı Türklerin ilgisini çeken bir konu yazımızın ana teması olacak: Reddi miras. Ekonomik koşullar veya başka nedenlerden dolayı vefat eden yakınınızın başta geride bırakmış olduğu borçlarından dolayı reddi miras noktasına gelebilmektesiniz. Pek tabi ki reddi miras “miras hukuku” içinde yerini almıştır. Ne şekilde ret edilebileceği, kimler ve koşulları izah edilmiştir. Miras hukukuna uygun koşullarınız varsa reddi miras pek tabi ki mümkün. Konumuzun dışına çıkmamak açısından esas konu reddi miras durumunda kazanılabilecek aylıklar. Ayrıca borçlu vefat eden kişinin borcundan dolayı size bağlanacak aylıktan kesinti olur mu?

AYLIK ALINIR MI?

BİRÇOK kişi, borçlu olarak vefat eden anne-baba, eş veya çocuğundan kalan mirası reddetmek isterken, dul-yetim aylığı alıp alamayacağı konusunda tereddüt yaşar. Hemen belirtelim ki vefat eden kişinin borçları ve malvarlığı konusu miras hukukunun kapsamına girerken, bu kişinin yakınlarına bağlanacak aylıklar sosyal güvenlik hukukunun içinde yer almaktadır. Dolayısıyla iki konu birbirinden bağımsız değerlendirilmek zorunda. Yani reddi miras talebinde bulunmak, ölen kişi üzerinden dul-yetim aylığı almaya engel bir durum teşkil etmez. Borçlu olarak yakınınızın mirasını reddederek borçlardan kurtulabilir, aynı zamanda ölüm aylığı talebinde bulunabilirsiniz. Ayrıca bağlanan aylıktan hiçbir kesinti de yapılamaz.Kanunun amir hükmü nafaka ve SGK Kurum borcu dışında aylıkların hiçbir kesintiye uğratılmadan verilmesi şeklindedir.

ÖRNEKLİ ANLATIM

REDDİ miras yapan bir kişinin durumunu örnekle açacak olursak Elçin Soysal isimli Avrupalı Türk’ün vefat eden emekli babasının borçlarından dolayı reddi miras yapmış olsun ve bu arada vefat eden babasının kredi kartı borcu ve vergi borçları olsun, Reddi miras durumunda yetim aylığı mutlaka bağlanır. Aylık bağlanır iken “mirasını ret ettiğin babandan dolayı kazanacağın aylığı vermiyorum” demek mümkün değildir. Elçin Soysal’a aylık bağlandıktan sonra vefat eden babasının kredi kartı ve vergi borcu var denilerek emekli maaşına haciz konmaz. Hukuken mümkün değildir.

AYLIKLARA HACİZ YASAKTIR

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93. maddesinde “Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir” hükmü mevcuttur. Bu hükme göre, sadece nafaka alacakları ve SGK’nın kendi alacakları hariç olmak üzere her tür emekli aylığından kesinti yapmak yasaktır. Ayrıca, emeklinin açıkça “emekli (dul-yetim) aylığımdan icra kesintisi yapılsın” izni olmadan hiçbir icra müdürü veya kimse emekli aylığına haciz koyduramaz. Nafaka kesintisi de geride kalan eş ve çocukları devletin koruma sorumluluğundan kaynaklanmaktadır.