Satın alınan malı iade hakkı var mı?

Sizden gelen mektuplara yanıt vermeyi sürdürüyorum. Giessen’den Hale L. adlı okurumuzun sorusu şöyle: “Satın alınan mal, üç gün ya da 14 gün içinde ‘geri verilebilir’ diye biliyorum. Ama bazen kafam karışıyor. Satıcılar bazen geri alıyor, bazen de almak istemiyorlar. Çabuk karar verip, bazı şeyler alıyor. Pişman olduğum zamanda hemen geri götürüyorum, hiç kullanmadan veya giymeden. Daha etiketi üstünde olmasına rağmen geri almak istemeyen mağazalar var. Birçok yerde başarıyla geri verebiliyorum. Ama satıcılarla tartıştığım da çok oldu. ‘Hakkımı vermiyorlar’ diye. Böyle bir hakkımın olmadığını iddia ediyorlar. Kafam iyice karıştı. İade kabul edilmediği takdirde neler yapabilirim, böyle bir hakkım var mı?”

Satıcının jesti

Hale hanım, öncelikle bu soruyu yönelttiğiniz için size çok teşekkür ediyorum. Çünkü bu konu vatandaşlarımızın gündelik hayatında çok önem taşıyor. Ne yazık ki vatandaşlarımızın arasında yanlış bir bilgi hakim. Daha doğrusu iki farklı olay, birbirleri ile karıştırılıyor. Bazı alanlarda, iki hafta içerisinde gerçekten satın aldığınız eşyaları kayıtsız şartsız veya sebepsiz geri verme hakkına sahipsininiz. Ama bu hak mağazadan, çarşıdan, dükkanlardan alınan eşyalar için geçerli değildir. Sadece uzaktan, kapıda veya internetten alınan alışverişler (Fernabsatzkauf/ Haustürgeschaeft) için itiraz ve geri verme hakkı mevcuttur.

Alıcının aldığı malı beğenmediğinde iade etmesini düzenleyen başka bir uygulama esasında yoktur. Hem alıcının, hem de satıcının ilke olarak yaptıkları ticarete sadık davranmaları beklenir. Mal defolu ya da başta söylenen özellikleri içermiyorsa, kişi ayıplı malı iade etme ya da değiştirme hakkına sahiptir. Çoğu zaman malların itiraz edilmeden geri alındığını biliyoruz. İşte bu insanların kafasını karıştırıyor. Madem hakkım yok ‘Adam malı neden değiştirdi?’ diye sorabilirsiniz. Bu tamamen satıcının size jestidir. Bunun hukukta hiçbir yansıması olmadığı gibi yaptırımı da yoktur. Yani bu sadece satıcının müşteri kaybetmemek için yaptığı bir jesttir, hak değil. Ancak uzaktan, kapıda veya internette yapılan alışverişler için 14 günlük süre geçerlidir ve hak olarak kabul edilir.

Bundan sonra alışverişte acele karar vermeyin. İnce eleyip, sık dokuyun. Çünkü satın aldığınız eşya kusursuz ise iade hakınız yoktur. Haftaya yeni yazıda buluşmak üzere…